ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ "Ι.Κ. ΒΕΛΛΙΔΗΣ"

ΠΕΜΠΤΗ
23
ΜΑΪΟΥ 1996
Η πρώτη Ελληνική Εφημερίδα στο Internet

Θέματα


ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ
Πρώτα περιοδικά

"ΜΟΥ αρέσει να επιβάλω τις απόψεις μου με δημοκρατικές διαδικασίες" μας έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις συχνά, στην συντακτική επιτροπή του "Τέταρτου" - αναφέρει ο Δημήτρης Καλοκύρης στο βιβλίο του "Νεοελληνικά Λογοτεχνικά Περιοδικά" που κυκλοφόρησε το 1995 και που δείχνει ότι και ανάλογες εργασίες είναι επίσης "ενός ανδρός" από την αρχή ως το τέλος.

Κατεξοχήν είναι προσωπική, πολύχρονη δουλειά και μόχθος το βιβλίο του Ντίνου Χριστιανόπουλου "Λογοτεχνικά περιοδικά της Θεσσαλονίκης" (1889-1954) που κυκλοφόρησε πρόσφατα και είναι καρπός πολύχρονης εργασίας, επίμοχθης και κουραστικής - με την έννοια ότι της λείπει η λογοτεχνική γλύκα και στηρίζεται στην κόπωση της αναζήτησης στοιχείων, στην επαλήθευση, την καταγραφή.

Η ιστορία των λογοτεχνικών και ημιλογοτεχνικών περιοδικών της Θεσσαλονίκης, γράφει ο Χριστιανόπουλος, αρχίζει το 1889 με την έκδοση του "Αριστοτέλη" και θα μπορούσαμε να πούμε ότι τελειώνει το 1954 με το σταμάτημα του περιοδικο: "Μορφές" το 1955 εκδίδεται η "Νέα Πορεία" οπότε αρχίζει η τρέχουσα ζωή των λογοτεχνικών περιοδικών.

Ο συγγραφέας χώρισε σε τέσσερις φάσεις την περίοδο που εξετάζει: α) τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας (1889-1912) β) τον μεσοπόλεμο (1913-1940) γ) τη γερμανική κατοχή (1941-1944) δ) τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια μέχρι το 1954 - στα 1850 ιδρύεται το πρώτο ελληνικό τυπογραφείο και από τότε ως το 1912 τυπώνονται πάνω από 400 ελληνικά βιβλία. Το 1875 κυκλοφορεί η πρώτη ελληνική εφημερίδα και ως το 1912 οι συνολικοί τίτλοι φθάνουν τους 19, ενώ το 1889 κυκλοφορεί ο "Αριστοτέλης", το πρώτο ελληνικό περιοδικό και ακολουθούν το 1909 οι "Θερμαϊκαί Ημέραι".

Ο "Αριστοτέλης", "σύγγραμμα περιοδικόν εκδιδόμενον κατά δεκαπενθημερίαν" διευθύνονταν από τον καθηγητή του ελληνικού παρθεναγωγείου Γ. Παπαγεωργίου - το περιοδικό έβγαλε 19 τεύχη κι έκλεισε το καλοκαίρι του 1890 για οικονομικούς λόγους.

Δεκαεννιά χρόνια αργότερα βγαίνουν οι εβδομαδιαίες "Θερμαϊκαί Ημέραι" με διευθυντή τον μετέπειτα δημοσιογράφο Χρ. Γουγούση - αυτά είναι τα δυο λογοτεχνικά περιοδικά που βγήκαν επί Τουρκοκρατίας.

Τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση βγαίνουν τα ποικίλης ύλης "Ωραία Ελλάδα" (1914) του Μιχ. Κουτιλιέρη, και τον "Κόσμο" (1914-16) του Αργ. Δρακόπουλου - αλλά και μια σειρά από φιλολογικά ημερολόγια: "Το Μακεδονικόν Ημερολόγιον ο Γόρδιος Δεσμός (1915) του Χρίστου Γουγούση, το "Παμμακεδονικόν Ημερολόγιον ο Κόσμος" (1915) το "Ημερολόγιον της Θεσσαλονίκης" του Κλέωνος Βρανά και το "Ημερολόγιον Θεσσαλονίκης" (1919) της Μερόπης Τσιώμου - Βασιλικού.

Στη δεκαετία του '20 έχουμε τα πρώτα καθαρά λογοτεχνικά περιοδικά: αρχές του 1921 κυκλοφορεί το νεανικό λογοτεχνικό περιοδικό "Τέχνη" του Μανώλη Μάνου και του Βασίλη Χατζηανδρέου.

Ενα χρόνο αργότερα μερικοί συνεργάτες της "Τέχνης" έβγαλαν τα "Μακεδονικά Γράμματα" - ενώ στα 1922 βγαίνει και η συντηρητική "Αυγή". Στα 1927 κυκλοφορεί η "Μακεδονική Τέχνη" και έπεται συνέχεια.

Στο βιβλίο αυτό ο Χριστιανόπουλος, εκτός από την μεθοδική καταγραφή των περιοδικών, παραθέτει βιογραφικά, πλήρη σημειώματα για τα πρόσωπα, τις μορφές που πρωταγωνίστησαν στην έκδοση των λογοτεχνικών περιοδικών της Θεσσαλονίκης - ένας πλήρης οδηγός, μεθοδική, επίπονη εργασία του χαλκέντερου ποιητή.


[Πρωτοσέλιδο Ημέρας] - [Αρχείο προηγούμενων φύλλων] - [Θέματα]