ΔΕΥΤΕΡΑ
29
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1996
Η πρώτη Ελληνική Εφημερίδα στο Internet

ΒΟΥΒΟ και εγκαταλειμμένο στέκεται το κτίριο του εργοστασίου της ΥΦΑΝΕΤ από το 1965, για να θυμίζει την εποχή της άνθησης της υφαντουργίας στην πόλη μας, αλλά και το κοινωνικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε με το κλείσιμό του, λόγω πτώχευσης.

Σήμερα κανείς δεν ασχολείται με την πρωτογενή υφαντουργεία, όμως το διατηρητέο κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί προσαρμοσμένο στις ανάγκες που έχει τώρα η Θεσσαλονίκη εν όψει μάλιστα και του '97.

Η Εθνική Τράπεζα, στην οποία περιήλθε η ΥΦΑΝΕΤ μετά το κλείσιμό της, προτείνει τη δημιουργία ενός Κέντρου Πολιτισμού και οικονομικής ανάπτυξης πανελλήνιας και διεθνούς εμβέλειας που θα συνενώσει τις κοινωνικές, πνευματικές και παραγωγικές δυνάμεις της πόλης σε έναν, μοναδικό για την Ελλάδα οργανισμό με τρεις βασικούς τομείς δαστηριοτήτων βαλκανικής διάστασης και παγκόσμιας προβολής.

Το διατηρητέο κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ βρίσκεται στην οδό Παπάφη και το συνολικό εμβαδόν του φθάνει τα 19.500 τ.μ. Οι επιμέρους δραστηριότητες που προτείνεται να δημιουργηθούν σ' αυτό είναι:

Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και αίθουσες περιοδικών εκθέσεων, στο πλαίσιο του προγράμματος του οργανισμού πολιτιστικής πρωτεύουσας, που θα καταλαμβάνει τα 4.237 τ.μ.

Κέντρο επιμόρφωσης στελεχών επιχειρήσεων και τραπεζικών στελεχών του βαλκανικού και παραευξείνιου χώρου, με καθηγητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με ιδιαίτερη προτίμηση στον απόδημο πνευματικό κόσμο της χώρας. Για το κέντρο αυτό προβλέπεται χώρος 3.827 τ.μ.

Μόνιμες εγκαταστάσεις του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου του Απόδημου Ελληνισμού, έτσι ώστε η πόλη και το συγκεκριμένο κτιριακό συγκρότημα να αποτελέσουν το παγκόσμιο σημείο αναφοράς του. Για τις εγκαταστάσεις αυτές θα διατεθούν 1.063 τ.μ. Αλλες λειτουργικές δραστηριότητες που θα εξυπηρετούν τους τρεις βασικούς παραπάνω άξονες είναι η ίδρυση συνεδριακού κέντρου σε χώρο 3.827 τ.μ., η βιβλιοθήκη με το αρχείο εμβαδού 1.115 τ.μ., υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας που θα κατέχει 879 τ.μ., γραφεία κεντρικής διοίκησης του ΚΕ.Π.Ο.Α. που θα καλύπτουν τα 669 τ.μ. και προβλέπεται τέλος ένας χώρος κεντρικών εξυπηρετήσεων του ΚΕ.Π.Ο.Α. εμβαδού 4.257 τ.μ.

Πολλαπλός ρόλος

Η δημιουργία του Κέντρου Πολιτισμού και Οικονομικής Ανάπτυξης, θ' αποτελέσει για τη Θεσσαλονίκη, όπως προκύπτει από την πρόταση της Ε.Τ.Ε., ένα ιστορικό άλμα στον πολιτιστικό της εξοπλισμό, που θα βοηθήσει όχι μόνο στην ολοκλήρωση του προσώπου της ως πολιτιστικής πρωτεύουσας το 1997, αλλά και μετά, στην εδραίωση της θέσης της ως μητροπολιτικού κέντρου του νοτιοανατολικού άκρου της ευρωπαϊκής ένωσης και παγκοσμίου σημείου αναφοράς και απόδημου ελληνισμού.

Ετσι θα ξαναζωντανέψει το βουβό σήμερα κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ, συνεχίζοντας πλέον την ιστορία και την προσφορά του στη Θεσσαλονίκη μέσα από άλλους δρόμους προσαρμοσμένους στις σύγχρονες απαιτήσεις για να πάψει να είναι σκοτεινή κηλίδια στο υφάδι μιας πόλης που εξελίσσεται και καλείται να ανταπεξέλθει σε νέους κοινωνικοοικονομικούς πολιτικούς και πολιτιστικούς ρόλους. Το διατηρητέο κτίριο της ΥΦΑΝΕΤ έχει μακρά ιστορία, η οποία μετά από ένα μεγάλο διάλλειμμα μπορεί να συνεχιστεί, ανακινώντας τις αναμνήσεις των παλαιότερων που ξέρουν τι σήμαινε η ύπαρξη και η λειτουργία του, αλλά δίνοντας την ευκαιρία και στους νεότερους να μάθουν και στη συνέχεια να το δραστηριοποιήσουν σε άλλους τομείς.

Η ιστορία

Η ιστορία της ΥΦΑΝΕΤ ξεκινά από το 1905 όταν η εταιρία "Καπαντζής-Καζάζης και Σία, ίδρυσε στη Θεσσαλονίκη, ένα αξιόλογο για την εποχή εκείνη, υφαντουργείο, που περιλάμβανε υφαντήριο, βαφείο και φεσοποιείο. Διέθετε μια ανθρακιτομηχανή 80 ΗΡ, 20 αργαλειούς και χρησιμοποιούσε ως πρώτη ύλη την έτοιμη μάλλινη κλωστή. Το 1909 το εργοστάσιο κάηκε και το 1910 μετατράπηκε σε ανώνυμη εταιρία, αφού αποχώρησε. Δυνάμει ειδικού νόμου, δόθηκαν ιδιαίτερα προνόμια στην εταιρία αυτή, ο πλήρης τίτλος της οποίας ήταν "Ανώνυμος Οθωμανική Εταιρία Υφασμάτων και Φεσιών". Το εργοστάσιο εκσυγχρονίστηκε και η πρώτη ύλη ήταν πλέον ακατέργαστο μαλλί. Διέθετε 30 αργαλειούς, έξι πλεκτικές μηχανές φεσιών και παρήγε ημερησίως 600 μέτρα μάλλινα υφάσματα και 600 φέσια. Οι εργάτες δούλευαν δέκα ώρες την ημέρα. Παρ' όλες όμως τις δασμολογικές διευκολύνσεις που απολάμβανε η εταιρία, το εργοστάσιο αυτό με το σύγχρονο εξοπλισμό αναγκάστηκε να κλείσει λόγω έλλειψης κεφαλαίων και έμπειρου εργατοτεχνικού προσωπικού.

Το εργοστάσιο επαναλειτουργεί το 1925 υπό τον Μακεδόνα έμπορο Αθανάσιο Μακρή και ονομάστηκε η εταιρία "Εργάνη". Το 1926 συγχωνεύτηκε η "Εργάνη" σε Α.Ε. με τον τίτλο "ΥΦΑΝΕΤ". Περιλάμβανε κλωστήριο, υφαντήριο, πλυντήριο, στεγνωτήριο, βαφείο, στραγγιστήριο, σαπουνοποιείο και μηχανουργείο. Το 1936 η παραγωγή του ανερχόταν σε 300.000 μ. ύφασμα και απασχολούσε 550 εργαζόμενους. Κατά την επέκταση του 1930 η κίνηση του εργοστασίου ενισχύθηκε με πετρελαιομηχανή και ηλεκτρογεννήτρια 430 ΗΡ. Η ετήσια παραγωγή της ΥΦΑΝΕΤ, υπολογιζόταν το 1935 σε 300.000 μ. ενώ η αξία της ετήσιας παραγωγής τον ίδιο χρόνο ήταν 45.000.000 δραχμές (προπολεμικές: 1 χρυσή λύρα αντιστοιχούσε σε 600 δραχμές.

Η πτώση

Στη διάρκεια της κατοχής το εργοστάσιο υπολειτουργούσε, αλλά δεν έκλεισε. Μεταπολεμικά, η επιχειρήση πέρασε στο δρόμο της ανασυγκρότησης και των επεκτάσεων, έφτασε μάλιστα να απασχολεί εργατοτεχνικό και επιστημονικό προσωπικό 1.300 ατόμων και να θεωρείται όχι μόνο η μεγαλύτερη βιομηχανία στη Θεσσαλονίκη, αλλά και από τις σημαντικότερες στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια.

Η ΥΦΑΝΕΤ θα γίνει στις αρχές της δεκαετίας του '60 η πρώτη προβληματική επιχείρηση στην μεταπολεμική Ελλάδα. Το εργοστάσιο διακόπτει τη λειτουργία του το Δεκέμβριο του 1964. Αν και την εποχή εκείνη υπήρχε επενδυτικό ενδιαφέρον στον κλάδο της νηματουργίας στη Θεσσαλονίκη, στους πλειστηριασμούς που ακολούθησαν με επίσπευση του δημοσίου δεν εμφανίστηκε αγοραστής. Το εργοστάσιο περιήλθε στην κυριότητα της Εθνικής Τράπεζας, η οποία είχε επωμιστεί και το κύριο χρηματοδοτικό βάρος. Τα μηχανήματα και τα εμπορεύματα εκποιήθηκαν.

Από τότε η ΥΦΑΝΕΤ ακολούθησε το δρόμο της σιωπής και της εγκατάλειψης. Η απόφαση της Εθνικής Τράπεζας ν' αναλάβει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση του χώρου και τη μετατροπή του σε κέντρο πολιτισμού και οικονομικής ανάπτυξης, είναι μια μεγάλη ευκαιρία ν' αξιοποιηθεί το κτίριο, συνεχίζοντας μετά από μακρόχρονη διακοπή την προσφορά του στην πόλη.