Καλή Χρονιά - Χρόνια Πολλά. Τα δώρα είναι στο πνεύμα των ημερών, γιαυτό και θα αναφερθώ σ'ένα πολύ απλό αλλά πολύ σημαντικό "δώρο" που μπορούμε να κάνουμε, προσφέροντας τον "ελεύθερο χρόνο" (idle time) του ηλεκτρονικού υπολογιστή μας σε κοινωφελή επιστημονική έρευνα.

Ισως η πιο ενδιαφέρουσα τέτοια έρευνα αυτή τη στιγμή διεξάγεται απο το Πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ με το project Folding@Home (http://folding.stanford.edu/), στο οποίο ήδη συνεισφέρουν (χαρίζοντας τον ελεύθερο χρόνο τους) πάνω από 200.000 ηλεκτρονικοι υπολογιστές σε όλο τον κόσμο (βλ χάρτη). Η συνολική υπολογιστική ισχύς είναι χιλιάδες φορές μεγαλύτερο από τον μεγαλύτερο supercomputer στον κόσμο. To Folding@Home μελετά το "δίπλωμα" των πρωτεϊνών, στην προσπάθεια να κατανοηθούν και να βρεθουν θεραπείες για ασθένειες όπως ο καρκίνος, Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον κ.α.

Ειδικά αν έχετε υπολογιστή καινούργιας τεχνολογίας, δηλ. τον αγοράσατε τα τελευταία 3-4 χρόνια, με επεξεργαστή Pentium4 ή αντιστοιχο (AMD, Celeron κλπ) πάνω απο 1GHz, μνήμη RAM γύρω στα 512ΜΒ και λειτουργικό σύστημα WindowsXP (ή Win2K) και σύνδεση στο Internet, αφιερωνοντας μια φορά λίγα λεπτά απο το χρόνο σας για να εγκαταστήσετε το σχετικό προγραμμα, μπορείτε να έχετε σημαντική καθημερινή συνεισφορά.

Αν πάλι έχετε κάποιον παλιούτσικο υπολογιστή 6-8ετίας, π.χ. έναν PentiumII με 64-128MBytes RAM και Windows9X, τότε (αν και σ'αυτα τα projects είναι όλοι καλοδεχούμενοι να συνεισφέρουν) δεν θα μπορέσετε να προσφέρετε και πολλά επι της ουσίας. Για τις ανάγκες του Folding@Home ένας τέτοιος παλιος Η/Υ είναι 10 φορές αργότερος απο τους σύγχρονους Η/Υ (διαφορά ταχυτητας που δεν γινεται καν αντιληπτή για απλή επεξεργασία κειμένου στο Word ή για εφαρμογές λογιστηριου, βλ. Συγκριση ταχύτητας διαφόρων CPUs για Folding).

Θα δώσω λεπτομέρειες στη συνέχεια, αν όμως ήδη πειστήκατε και θέλετε να προχωρήσετε άμεσα, απλά κατεβάστε στον υπολογιστή σας το σχετικό πρόγραμμα Folding@Home και εγκαταστήστε το σύμφωνα με τις οδηγίες. Η διαδικασία εγκατάστασης διαρκεί κάπου 3 λεπτά.

Ερώτηση 1: Ποιό απ'όλα τα προγράμματα να κατεβάσω;
Απάντηση: Ο ευκολότερος τρόπος για αρχή είναι να εγκαταστήσετε τον γραφικό client (Windows NT/2000/XP Graphical client) ο οποίος περιλαμβάνει πρόγραμμα αυτόματης εγκατάστασης. Απλά βάζετε (αν θέλετε) το όνομά σας, κάνετε κλικ στα defaults και σε 2 λεπτά θα έχετε τελειώσει. Μ'αυτόν μπορείτε να βλέπετε γραφικά με τις πρωτεϊνες που επεξεργάζεται ο Η/Υ σας, σε 3D.

Ο άλλος τρόπος, για πιο πεπειραμένους χρήστες υπολογιστή, είναι ο command-line interface (CLI) client, αυτο που αποκαλούν "No-nonsense text-only console". Προσωπικά τρέχω μόνο αυτή την έκδοση, σε όλους τους Η/Υ μου (σε WinXP, WinNT, Linux και FreeBSD). Στον CLI client θέλει λίγη προσοχή ώστε η εφαρμογή να ξεκινά αυτόματα μετά απο κάθε επανεκκίνηση του υπολογιστή. Ο απλούστερος τρόπος είναι να βάλετε το αρχείο "FAH504-Console.exe" στο δικό του directory, π.χ. C:\Folding και κατά την εγκατάσταση να ζητήσετε να τρέχει ως service στα ΝΤ/2000/XP και δεν θα χρειαστεί να ξανασχοληθείτε.

Προσωπικά έτρεχα το Folding@Home από το 2004 σε διάφορους Η/Υ μου μέσω της GoogleToolBar Compute Beta http://toolbar.google.com/dc/offerdc.html αλλά οι καινουργιες toolbar δεν δίνουν αυτο το service. Παντως οι χρήστες της GoogleToolbar Compute εχουν ήδη τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο Folding (βλ. στατιστικά).

Ερώτηση 2: Μήπως εγκαθιστώντας το προγραμμα του Folding θα έχω επιπτώσεις στην ταχύτητα ή ασφάλεια του Η/Υ;
Απάντηση: Προσφέρετε στην έρευνα του Folding ΜΟΝΟ τον χρόνο που ο Η/Υ είναι ετσι κι αλλιώς ΑΔΡΑΝΗΣ (idle). Προσωπικά τρέχω το σχετικό software σε πολλους υπολογιστές (Unix, WinXP και WinNT) εδώ και σχεδον 2 χρόνια και δεν εχω διαπιστώσει ΚΑΜΜΙΑ απολύτως αρνητική επίδραση. Και πολλοί απο τους Η/Υ μου τρέχουν κάποιες από τις πλέον απαιτητικές real-time εφαρμογές. Κατά τη γνωμη μου, μπορεί κανεις άφοβα να τρέχει το software στους Η/Υ τόσο της δουλειάς, όσο και του σπιτιού. (βλ. Επιπτωσεις στην ταχύτητα του Η/Υ)

Ερώτηση 3: Που θα βρώ επιπλέον πληροφορίες/οδηγίες;
Απάντηση: Το Folding@Home ειναι πασίγνωστο στο Ιντερνετ και εχουν γραφτεί παμπολλα άρθρα με οδηγίες και FAQs. Μερικά χρήσιμα links που βρήκα πρόχειρα -στα αγγλικά- για περισσότερη ενημέρωση (κάποιες οδηγίες είναι πλεον παλιές, αφου οι νέοι clients του Folding@Home ειναι πολύ πιο απλοι και αυτοματοποιημένοι απ'οτι πριν 1-2 χρόνια):

Αγγλικά
Οδηγίες για ρυθμίσεις Command-Line Client
Οδηγίες και ερωταπαντήσεις

Ελληνικά (αλλά κάπως παλιές οδηγίες)
Ελληνικό Folding forum στο pctechnology.gr
Ελληνικές Οδηγίες απο το ADSLgr.com

ΥΓ: Παρόμοιο project "δωρεάς" υπολογιστικου χρονου του Η/Υ μας για κοινωφελή έρευνα ειναι το BOINC του πανεπιστημίου Berkeley, που περιλαμβάνει τα World Community Grid, FightAIDS@Home, SETI@Home κ.α.

ΥΓ2: Στο Top-100 των διεθνών ομάδων Folding, περιλαμβάνονται και 2 ελληνικές, η ομάδα του ADSLgr.com με κάπου 700 υπολογιστές και του Hellas@Folding με κάπου 250 υπολογιστές.